SCHOOLBEZOEK EN SLAVERNIJGESCHIEDENIS VAN GAMBIA 

Vanochtend was het dan echt tijd om afscheid te nemen van de gastgezinnen, en bepakt en bezakt verschenen de reizigers bij de busjes. De backpacks gingen alvast weer bovenop de bus, maar wij gingen eerst nog een bezoek brengen aan de lokale school. De school is een basisschool en de onderbouw van de middelbare school ineen, dus op deze school zitten leerlingen van 6 tot ongeveer 15 jaar oud. Toen wij aankwamen was de eerste les net begonnen, dus wij verdeelden ons in groepjes en sloten allemaal bij een klas aan. 

De lokale kinderen vonden het natuurlijk heel leuk dat ze gasten in de klas kregen, maar de lessen moesten ook doorgaan! Julia, Julia, Nora, en Mila kregen dus een lesje Engels, en mochten helpen om de kinderen te leren lezen. Lisa, Cathelijne, Lize en Chloe kregen intussen les over tienerzwangerschappen en de oorzaken en gevolgen daarvan. Toen Cathelijne en Lisa op de vraag van de docent antwoordden dat onveilige seks een oorzaak is van tienerzwangerschappen, werd er in de klas ineens heel ongemakkelijk gereageerd! De seks zelf bespreken bleek toch best wel taboe, en de antwoorden waar de docent naar zocht waren zaken als verwaarlozing door ouders en groepsdruk onder jongeren. 

Intussen moesten Jelle, Tim, Bruce, Teijl en  Aharon in de klas het Nederlandse volkslied zingen omdat de docent dat wilde horen, en het was maar goed dat mevrouw Wagenaar ze daarbij te hulp schoot. Verder hadden veel reizigers ook nog wat leuks voorbereid om met de kinderen te doen. Sommigen speelden galgje met Nederlandse woorden met de kinderen, er werd gedanst op hoofd, schouders, knie en teen, en Emma, Mirthe, Ciaran en Tess deden een leuk spel. Het was bijzonder om te zien hoe anders zo’n les en schooldag er hier uitziet! 

Bij het uitrijden van het dorp maakten we nog een korte stop bij de pindafabriek, zoals ze het hier noemen. We zagen hoe ze de doppen van de pinda’s, een van de belangrijkste exportproducten, met een machine openbreken, en hoe de vrouwen vervolgens met de hand de doppen van de pinda’s scheiden in grote schalen. Een flink werk voor een grote zak vol, die ze uiteindelijk voor omgerekend ongeveer 5 euro verkopen. 

Toen we Njoren echt verlaten hadden en een klein marktje bereikt hadden, maakten we een stop om fruit te kopen. Na een aantal dagen in het dorp, waar de mensen maar weinig variatie in voedingsstoffen eten, was iedereen daar enorm aan toe! Toen de bus verder reed werd er ook volop gefantaseerd over het eten thuis. Als het aan hen ligt voorlopig even geen rijst of couscous meer. De lunchpakketjes van vandaag bevatten gelukkig wat spaghetti in plaats van rijst! 

Na de lunch was het tijd om meer te ontdekken over de geschiedenis van Gambia, en specifiek het slavernijverleden. We werden meegenomen door het historische stadje Jajanbureh, of Georgetown, zoals het vroeger heette. We zagen een oude slavenkelder, waar tot slaaf gemaakte mensen weken of soms zelfs maanden gevangenzaten in een donkere ruimte, die expres zo laag gemaakt was dat de slaven niet rechtop konden staan. De kettingen die in die tijd gebruikt waren, lagen nog in de kelder. Het maakte indruk om daar in die ruimte te staan en te beseffen hoe gruwelijk hun verblijf in de slavenkelders was. Verder zagen we ook de vrijheidsboom, en kregen we uitgelegd dat Georgetown, nadat de Britten de slavernij hadden afgeschaft, een veilige haven werd voor ontsnapte en vrijgemaakte slaven. Elke slaaf die ontsnapte en die boom wist te bereiken, kreeg zijn vrijheid terug. Intussen vertelden onze gidsen van alles over de historie van de slavenhandel, waarbij de Gambiaanse volkeren eerst slachtoffer werden van de Arabische slavenhandel, en met de komst van de Europeanen een belangrijk centrum werden in de trans-Atlantische slavenhandel. Meneer Deurloo en mevrouw Wagenaar vulden als enthousiaste geschiedenisdocenten natuurlijk nog volop aan, zodat we veel hebben geleerd en iedereen aan het eind van de tour flink onder de indruk was. 

Na afloop van de tour moesten we met de busjes op de veerboot het water van de Gambia-rivier oversteken, en reden we door naar het women’s garden project . Hier werden we weer enthousiast begroet met gedrum en gedans. Myrthe en Lize werden door de vrouwen van de stoel getrokken om te dansen, maar na een kort welkom liepen we al gauw richting de moestuin. Hier is met behulp van goede doelen een tuin aangelegd waarin ruim 200 vrouwen uit 7 dorpen proberen groente te verbouwen zodat ze hun gezin voedzamere maaltijden kunnen geven. Helaas heeft dit project ook zo z’n uitdagingen, en daar stelde de groep goede vragen over. Zo wilde Chiel wel weten hoe ze irrigatie wilden aanleggen, en vroeg Roza-Linde zich af of ze hier ook veel last hebben van klimaatverandering. De droogte is inderdaad wel een groot probleem hier, want het is steeds moeilijker om in het lange droogseizoen genoeg voorraden te oogsten. Het was, zeker na het verblijf in de gastgezinnen, nu goed duidelijk wat een uitdaging het voor de mensen hier is om je kinderen wat groente of fruit voor te schotelen! 

Op naar onze volgende plek om te verblijven, een guesthouse aan de rivier. Wat keek iedereen uit naar een goede douche! Bij aankomst werden de kamers verdeeld, en al na een paar minuten stonden de eerste reizigers onder de douche. Lekker opgefrist verscheen vervolgens iedereen bij het dinerbuffet, waarbij de aardappels en groente ook erg gewaardeerd werden. Na het eten volgde nog een fotoshoot bij de zonsondergang aan de rivier, en daarna werden de spelletjes weer tevoorschijn getoverd en maakten we er een gezellige avond van. Morgenochtend gaan we de rivier op om dieren te spotten, daar kijken we naar uit!